عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
353
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
دارند . و كنتوك « 1 » و كپر هم از جنس همان كتوك نهايت يك درجه بهتر و محكمتر است و تكرار اين عبارت بيش از اين جايز نيست . و هر نقطه خانهء خشت و گلى و قلعه و معلوماتى باشد تصريح خواهد شد . و در كوه كشيت و دستجرد اقسام علوفه و شكار و كبك و تيهو و خرس و پلنگ و شوشه بسيار است . بالجمله مزرعهء مزبوره جزو سرحد منوجان [ است ] و كوه آن شكار و پلنگ فوق العاده دارد و با اينكه از مزرعهء كشيت تا قلعه گنج يك فرسخ بيشتر فاصله نيست هواى آن بهواسطهء كوه و جزئى فراز هفت هشت درجه تفاوت دارد . از قلعه گنج خط دو شعبه مىشود و يكى به جنوب سير كرده به سرزه مىرود ، و ديگرى به وسط شرق و جنوب و به كريشك مىرود . و فعلا خط يمين را به انگهران مىبريم و بعد از آن به خط يسار مىپردازيم . سرزه 679 از قلعه گنج تا سرزه پنج فرسخ و خطش به جنوب [ 382 ] و رو به فراز و جزئى سنگلاخ است و اطراف راه علوفه اسب و شتر و هكذا آهو و كبك و تيهو فراوان [ است ] . و همينكه سه فرسخ از قلعه گنج بگذرد به چشمه [ اى ] مىرسد [ كه ] در يمين جاده به فاصلهء بيست سى قدم واقع [ و ] آبش زياد و شيرين است و از آنجا تا سرزه ديگر آب نيست . سرزه - مزرعهاى است در ميان كوههاى كوچك واقع و آب آن از رودخانهاى است كه از كوههاى كوه شهر و از جنوب به شمال جارى است و هرقدر از آب آن در مزارع كوه شهر لازم باشد مىگيرند و فاضل آب آن يكى دو فرسخ پائين آمده خشك مىشود . و قناتى از يك فرسخ بالاى سرزه از زمين مىجوشد و در مزرعهء سرزه صرف شده فاضل آب آن بهطرف قلعه گنج مىآيد و در ميان سرزه و قلعه گنج تدريجا به زمين فرومىرود و مزرعهء مزبوره متعلق است به طايفهء مشهدى عبد العلى كدخداى كوهشهر و محصول آن شتويا و صيفيا قريب ده خروار و نخيلات آن معادل سه هزار و خلقش تخمينا سى خانوار است .
--> ( 1 ) - توضيح مناسبى است براى تفاوت كتوك و كنتوك .